Was de `snik van Hillary' gespeeld of echt? Is het erg dat Obama in elke zin de term change verwerkt? Het verkiezingscircus in de VS begon deze maand met de zogenaamde primaries, de voorverkiezingen waarbij democraten en republikeinen hun presidentskandidaat kiezen. In Amerika is het 24 uur per dag hot news en ook in Nederland zijn de campagnes dagelijks goed voor een journaalitem. Daarbij trekken de democraten de meeste aandacht. Acht UT'ers vertellen hoe zij het circus volgen. `Obama krijgt het moeilijk in de blanke staten.' En: `Clinton zou wel eens een Iron Lady kunnen blijken'.

Eelco Eerenberg, student informatica en fractievertegenwoordiger D66 Enschede: `Ik ben bijna verslaafd aan de Amerikaanse verkiezingen. Ik kijk niet veel tv, maar de laatste tijd zet ik hem vaak op CNN. Ik ben nieuwsgierig naar de campagnestrategieën, hoe overtuig je mensen? Dan zie je dat er zelfs in kerken gesproken wordt en dat campagneteams langs de huizen gaan om mensen persoonlijk te benaderen.

Twee jaar geleden tijdens een studiereis van Inter-Actief heb ik veel met Amerikanen gepraat. Als linkse Nederlander vond ik het buitenlandbeleid van Bush verschrikkelijk, maar ik merkte dat Amerikanen bij hun keuze veel meer naar binnenlandse thema's kijken. Nu is bijvoorbeeld de gezondheidszorgproblematiek een belangrijk issue. Daarom heb ik het beste gevoel bij Hillary Clinton. Het gezondheidszorgprobleem neemt heel grote vormen aan en zij lijkt er een goede oplossing voor te hebben.'

Hillary Clinton tijdens een campagnebijeenkomst in december 2007.

Ad Pruyn, hoogleraar marketingcommunicatie (GW): `Wat me opvalt, is dat we vergeleken met vier jaar geleden veel minder informatie krijgen over de marketingstrategieën van de kandidaten. En naar informatie over de inhoudelijke verschillen tussen kandidaten moet je helemaal gericht op zoek. Het gaat vooral om sensatie, over winst en verlies en met welk percentage. Van de snik van Hillary kan ik me vanuit strategisch oogpunt voorstellen dat het gespeeld was, maar of dat echt zo is, vind ik moeilijk te beoordelen. Je weet ook niet welke invloed het heeft gehad.

Als ik kijk waar ik qua standpunten het dichtst bij sta, dan kom ik uit bij John Edwards. Maar ik snap natuurlijk ook wel dat het gaat om Obama en Clinton. Voor de internationale verhoudingen denk ik dat Obama de beste keus zou zijn, want Hillary kon wel eens een Iron Lady blijken, misschien zelfs in het kwadraat. Ik hoop wel dat een nek-aan-nekrace niet tot gevolg heeft dat uiteindelijk een republikein president wordt.'

Patrick Welman, medewerker Kennispark en fractievoorzitter CDA Enschede: `Ik volg het op afstand, maar doordat ik zelf ook politiek actief ben, kijk ik met meer interesse dan de gemiddelde Nederlander. Ik heb sowieso een voorkeur voor de democraten, maar ik heb geen tijd om me in de inhoudelijke verschillen te verdiepen. Mijn keus valt op Barack Obama, die vind ik echter. Hillary Clinton is gemaakt, ook die tranen vlak voor de voorverkiezingen in New Hampshire, het lijkt allemaal zo ingestudeerd. Als ik Obama hoor praten, dan klinkt het alsof `ie het echt meent, niet dat `ie het alleen maar zegt om veel stemmen te trekken. Ik hoop dat die echtheid doorslaggevend zal zijn.'

Campagneposter van Barack Obama

Jeroen Diepemaat, student bestuurskunde en JOVD-voorzitter: `Ik heb wat op internet zitten surfen naar de verschillen tussen alle kandidaten. Bij de democraten gaat mijn voorkeur uit naar Barack Obama en bij de republikeinen naar Rudy Giuliani. Die twee zijn in alles vooruitstrevend, bijvoorbeeld als het gaat om abortus. Ze zorgen voor een liberale stroming in hun partij, terwijl de meeste Amerikanen toch vrij conservatief zijn. Gek genoeg kan ik nog geen keuze maken tussen deze twee. Het is moeilijk omdat je zelf niet in het land woont.

Ik voel er wel voor om in Nederland ook het staatshoofd door de bevolking te laten kiezen. Ik vind het belangrijk dat de beste persoon op de juiste plek komt. Primaries zijn hier echter een minder goed idee. We blijven toch een polderland waar partijen de kandidaten naar voren willen schuiven.'

Joris Hoogerdijk, student bedrijfskunde en lid URaad voor Campus Coalitie: `De primaries zijn niet echt mijn ding. Ik vind het een raar systeem om eerst je partijgenoten zwart te maken en ze daarna te steunen. Ik heb me er ook nog niet zo in verdiept. Een democratische president heeft altijd mijn voorkeur gehad, maar of dat dan een vrouw moet worden of iemand met een donkere huidskleur, dat weet ik niet. Voor beide bevolkingsgroepen zou ik het erg toejuichen. Ik denk dat bij de uiteindelijke keuze voor één van beide kandidaten heel veel positieve discriminatie een rol zal spelen.'

Erwin Seydel, hoogleraar toegepaste communicatie: `Als ik vanuit psychologisch en communicatief oogpunt naar de voorverkiezingen kijk, dan zie ik dat Amerikanen behoefte hebben aan verandering. De mensen hebben weinig vertrouwen meer in het beleid van Bush en de republikeinen. Barack Obama speelt daar heel handig op in door change tot belangrijkste woord van zijn campagne te maken. Hij kan bovendien heel sterk een beeld schetsen van hoe Amerika er de komende jaren onder zijn leiding uit zal zien. Vermoedelijk zal hij het wel lastig krijgen om die boodschap over te brengen in de zuidelijke, meer blanke staten. Toch geef ik hem de beste papieren. Hillary Clinton is erg geslepen en wijst op haar ervaring, maar ze heeft als groot nadeel dat ze goedkeuring heeft verleend aan de oorlog in Irak. Bovendien zet ik er vraagtekens bij of ze echt wat kan bijdragen aan de verandering die veel Amerikanen willen. Het zal eerder een voortzetting van het beleid van haar man worden.'

Jennifer Herek, hoogleraar optische technieken en biomoleculaire systemen en van oorsprong Amerikaanse: `Het is een hype in de VS. Ik was een paar weken geleden in de staat Wisconsin en het gaat nergens anders over. Het is 24 uur per dag op tv, je hoort erover praten in restaurants, het is het gespreksonderwerp in de rij in de supermarkt. Het is eigenlijk te veel. Elk detail wordt breed uitgemeten en alle ridiculous trivialities zijn direct breaking news. Ik weet nog niet zeker of het Hillary of Obama moet worden, daar heb ik me nog niet genoeg in verdiept. Bij de primaries mag ik niet kiezen, maar voor de echte verkiezingen ga ik dat zeker doen. Dat is toch mijn plicht? Ik heb het de vorige keer ook gedaan en toen zag je hoe belangrijk de stemmen vanuit het buitenland nog kunnen zijn.'

Jacques Thomassen, hoogleraar politicologie: `Een belangrijk issue is de vraag hoe representatief die primaries zijn voor de gemiddelde Amerikaanse kiezer. De uitslag van de eerste voorverkiezing in Iowa kan verschrikkelijk belangrijk zijn voor het verdere verloop van de verkiezingen. Winst of verlies bepalen de kredietwaardigheid van kandidaten, hoeveel geld ze kunnen werven voor het vervolg van hun campagne. Iowa is helemaal niet representatief voor alle staten en zo bekeken is de invloed van die eerste primary veel te groot.

Het is niet zo dat het in Amerika alleen maar om de poppetjes gaat, om een zwarte tegenover een vrouwelijke kandidaat. Er wordt wel degelijk ook naar de inhoud gekeken. Bovendien kijken kiezers ook naar wie straks de meeste kans maakt om de verkiezingen te winnen. Als de democraten met een te progressieve kandidaat komen, lopen ze de kans dat ze in november verliezen. Daarom dacht ik eerst dat Clinton een safere keus zou zijn, maar als je ziet wat Obama allemaal losmaakt over partijgrenzen heen, ben ik toch gaan twijfelen.'